Badu / Duela

Badu bost urte’ eta ’Duela bost urte’ erranbideek erreferentziazko gertakari edo egoera bat iraganean kokatzen dute. Maiz badu-ren ordez duela erabiltzen da (gaizki), kasu honetan bezala:

Aspalditik gidatzen du autoa?
Badu bost urte autoa gidatzen duela.
Duela bost urte gidatzen du autoa.
Duela bost urte gidatu zuen lehen aldikotz.


Badu

  • Badu bost urte... erranbideak, iraganeko gertakari (edo egoera) batez geroztik solasaren momentua arte (A <-> B) iragan denbora adierazten du, eta arte horretan izan den (edo izan ez den) zerbaitez adierazpen bat egiten (autoaren gidatzea).
    Erranbideak perpaus osagarri bat eskatzen du: -(e)la atzizkia aditz jokatuari? eransten zaio.

    Badu bost urte [autoa gidatzen duela].

    Zenbat denbora du?’ galderak ’badu x denbora’ erranbidea ekartzen du. Ezin zaio galdera honi duela edo orain dela erranbideez erantzun.

  • Solas unea iraganean kokatua delarik, eta gertakaria aitzinetik izan baldin bada, badu-ren ordez bazuen erabili behar da.

    Iaz berriz hasi nintzen gidatzen, bazuen bost urte ez nuela bolantea hartua.


Duela edo Orain dela [1]

Duela edo Orain dela erranbideek iraganean kokatzen dute gertakari edo egoera bat (bost urte lehenago gertatu zen [A]), eta ez du gertakariak solas unearen arte balio.
Iraganaldiko denboran erabiltzen da gertakaria deskribatzen duen aditza (’zuen’) eta menderagailurik ez dakar.

Orain dela bost urte lortu zuen gidabaimena.
Duela bost urte gidatu zuen lehen aldikotz.


Duela edo orain dela-z hasten diren erranaldiek, ’noiz?’ galderari erantzuten diote. Galdera honi badu-rekin hasten den erranaldi batez ere erantzun genezaioke.

Noiz gertatu zen?
Horrek badu 5 urte.
Badu bost urte gertatu zela.
Duela 5 urte gertatu zen.
Orain dela 5 urte.

Noiz hasi zinen lanean? ➡️ DUELA edo ORAIN DELA 5 urte.
Zenbat denbora du lanean ari zarela? ➡️ BADU 5 urte.
Gaiaren barnatzeko:
Grammaire basque, Pierre Lafitte, 1962
§838. 429-130 or. (badu...) / §761. 401-402 or. (duela)

Euskal Gramatika, Lehen Urratsak I, §1.3.1.2, 224 or. (pdf-an), Euskaltzaindia
https://www.euskaltzaindia.eus/dok/iker_jagon_tegiak/6844.pdf

Artikuluari erantzun

aurretiaz moderatua

Kontuz, zure iruzkina berrirakurria eta adostua izan eta agertuko da.

Nor zara?
Zure iruzkina hemen gehitu

Inprimaki honek SPIPen lastermarkak onartzen ditu [->url] {{gizena}} {etzana} <quote> <code> eta HTML kodea <q> <del> <ins>. Paragrafoen sortzeko, lerro huts batzuk utz itzazu.

Gako-hitz : - spip2spip -

Iruzkinak jarraitu: RSS 2.0 | Atom